اگر تا به حال در گوشهای از خانه یا محل کار خود با مشکل قطعی اینترنت مواجه شدهاید یا سرعت وایفای شما با فاصله گرفتن از مودم به شدت افت میکند، احتمالا با انبوهی از اصطلاحات فنی مانند روتر، اکسس پوینت، ریپیتر و غیره بمباران شدهاید. بزرگترین دغدغه شما در این لحظه این است؛ “برای حل مشکل شبکه من، دقیقا کدام دستگاه لازم است؟”
آیا خرید یک مودم جدید کافی است یا باید به سراغ اکسس پوینت بروید؟ درک تفاوت روتر و اکسس پوینت کلید طلایی برای پایان دادن به هزینههای اضافی و داشتن یک شبکه پایدار و پرسرعت است.
در این مقاله از سایت تکنوسین، ما نه تنها این مفاهیم را به سادهترین شکل فنی باز میکنیم، بلکه به شما میگوییم دقیقا کدام دستگاه مناسب نیاز شماست.
جعبه ابزار مفاهیم؛ این اصطلاحات یعنی چه؟
قبل از اینکه به سراغ تفاوت روتر و اکسس پوینت برویم، لازم است با چند اصطلاح فنی که در ادامه زیاد میشنوید آشنا شوید. نگران نباشید، ما اینها را به زبان ساده ترجمه کردهایم تا فرق روتر و اکسس پوینت را مثل یک متخصص درک کنید:
1. پروتکل DHCP (مسئول نوبتدهی)
تصور کنید وارد یک بانک میشوید؛ اولین کاری که میکنید چیست؟ یک شماره نوبت میگیرید تا باجهدار شما را بشناسد. در شبکه، DHCP دقیقاً همین مسئول دستگاه نوبتدهی است.
- توضیح ساده: وقتی گوشی شما به وایفای وصل میشود، نیاز به یک شناسنامه موقت (IP) دارد. پروتکل DHCP به صورت خودکار به گوشی شما میگوید: “سلام، شماره شناسایی تو در این شبکه 192.168.1.5 است”. اگر این سرویس نباشد، شما باید دستی این اعداد را وارد کنید که کار سختی است.
2. پروتکل NAT (مسئول توزیع نامهها)
فرض کنید شما در یک شرکت بزرگ با یک شماره تلفن ثابت مرکزی کار میکنید. وقتی مشتری زنگ میزند، منشی (تلفنچی) تماس را به داخلی شما وصل میکند.
- توضیح ساده: شما در خانه فقط یک خط اینترنت (یک آیپی عمومی) دارید، اما 10 گوشی و لپتاپ به آن وصل هستند. NAT وظیفه دارد اینترنت را بین این 10 دستگاه تقسیم کند و وقتی شما در گوگل چیزی سرچ میکنید، نتیجه را دقیقاً به گوشی شما برگرداند، نه به تبلت برادرتان.
3. پورت LAN و WAN (دروازههای ورود و خروج)
- WAN (شبکه گسترده): این پورت معمولاً با رنگ متفاوت پشت مودم/روتر است و سیم تلفن یا کابل اینترنت اصلی به آن میخورد (دروازه ورود اینترنت از بیرون).
- LAN (شبکه محلی): پورتهای زرد یا مشکی که با کابل شبکه، کامپیوتر یا تلویزیون را به مودم وصل میکنید (دروازه ارتباط دستگاههای داخل خانه).
روتر چیست؟ مغز متفکر شبکه شما
برای درک روتر چیست، باید آن را به عنوان مدیر ترافیک یا پلیس راهنمایی و رانندگی شبکه خود تصور کنید. روتر دستگاهی است که بستههای داده (Data Packets) را بین شبکههای مختلف کامپیوتری مسیریابی میکند. وظیفه اصلی آن اتصال دستگاههای داخل شبکه محلی (LAN) شما به اینترنت (WAN) و مدیریت ترافیک بین آنهاست.
عملکرد فنی روتر
زمانی که شما در مرورگر خود آدرسی را تایپ میکنید، روتر تصمیم میگیرد که این درخواست چگونه به مقصد برسد و پاسخ آن چگونه به دستگاه شما (و نه دستگاه همکارتان) بازگردد. این کار از طریق پروتکلهایی مانند NAT (ترجمه آدرس شبکه) و DHCP (اختصاص آیپی داینامیک) انجام میشود.
انواع روتر و مخاطب هدف
شناخت انواع روتر به شما کمک میکند تا درک کنید چرا گاهی اوقات تفاوت روتر و اکسس پوینت گیجکننده میشود:
- روترهای سیمی (Wired Routers): این دستگاهها فقط دارای پورتهای LAN هستند و وایفای ندارند. معمولاً در ادارات بزرگ که از اکسس پوینتهای جداگانه استفاده میکنند، کاربرد دارند.
- روترهای بیسیم (Wireless Routers): این همان دستگاهی است که اکثر مردم در خانه دارند. در واقع این دستگاه ترکیبی از یک “روتر”، یک “سوئیچ” و یک “اکسس پوینت وایرلس” در یک جعبه است.
- روترهای Core و Edge: اینها تجهیزات سازمانی قدرتمندی هستند که برای مدیریت ترافیکهای سنگین در دیتاسنترها یا مرز ورودی شبکههای بزرگ (ISPها) استفاده میشوند.
چه کسانی به روتر نیاز دارند؟
هر مکانی که نیاز به اتصال به اینترنت و اشتراکگذاری آن بین چند دستگاه دارد، به یک روتر نیاز دارد. اگر شما یک مودم ساده دارید که فقط یک پورت خروجی دارد، برای اتصال چندین دستگاه حتماً به یک روتر نیاز خواهید داشت.
اکسس پوینت چیست؟ گسترش دهنده مرزهای وایفای
حال نوبت به پاسخ به سوال اکسس پوینت چیست میرسد. اکسس پوینت (Access Point) یا به اختصار AP، دستگاهی است که در یک شبکه محلی (LAN) قرار میگیرد تا امکان اتصال دستگاههای بیسیم را فراهم کند. اکسس پوینت بر خلاف روتر، “مسیریابی” نمیکند؛ بلکه مانند یک آنتن قدرتمند عمل کرده و سیگنال سیمی شبکه را به سیگنال بیسیم (وایرلس) تبدیل میکند.
عملکرد فنی اکسس پوینت
یک اکسس پوینت معمولاً از طریق کابل شبکه به روتر متصل میشود و پهنای باند را به صورت بیسیم در محیط پخش میکند. در محیطهای بزرگ که روتر اصلی توانایی پوششدهی کل فضا را ندارد، استفاده از AP ضروری است.
انواع اکسس پوینت و کاربرد آنها
برای درک بهتر تفاوت اکسس پوینت و روتر، باید انواع AP را بشناسید:
- اکسس پوینتهای مستقل (Standalone): این دستگاهها برای محیطهای کوچک تا متوسط مناسب هستند و تنظیمات آنها به صورت تکی انجام میشود.
- اکسس پوینتهای کنترلی (Controller-Based): در سازمانهای بزرگ و هتلها استفاده میشوند. صدها اکسس پوینت توسط یک نرمافزار یا سختافزار مرکزی مدیریت میشوند تا کاربر هنگام جابجایی بین طبقات، قطعی اینترنت را حس نکند (Roaning).
- اکسس پوینتهای داخلی (Indoor) و خارجی (Outdoor): مدلهای خارجی ضد آب و گرد و غبار هستند و برای محیطهای باز مثل حیاط کارخانهها یا باغها طراحی شدهاند.
- اکسس پوینتهای PoE: این مدلها برق خود را از طریق همان کابل شبکه دریافت میکنند و نیاز به کابلکشی برق جداگانه ندارند که برای نصب در سقف بسیار ایدهآل است.
چه کسانی به اکسس پوینت نیاز دارند؟
اگر در خانه بزرگ، دفتر کار چند طبقه، هتل یا کافه هستید و با وجود داشتن اینترنت، در برخی نقاط “نقطه کور” دارید، شما نیاز به اکسس پوینت دارید.
تفاوت روتر و اکسس پوینت چیست؟ بررسی فنی و ساختاری
اصلیترین فرق روتر و اکسس پوینت در “مدیریت” در مقابل “دسترسی” است.
روتر مانند رئیس یک شرکت است که نامهها (دادهها) را بررسی کرده، امنیت آنها را تایید میکند (Firewall) و تعیین میکند به کدام بخش بروند. اما اکسس پوینت مانند کارمندی است که فقط وظیفه دارد این نامهها را به دست مشتریان (لپتاپها و گوشیها) در طبقات مختلف برساند.
در بسیاری از موارد، کاربران عادی روتر اکسس پوینت چیست را جستجو میکنند. باید بدانید که اکثر دستگاههای خانگی امروزی، در واقع یک “روتر وایرلس” هستند؛ یعنی هم کار روتر را انجام میدهند و هم کار اکسس پوینت را. اما در شبکههای حرفهای، این دو دستگاه از هم جدا هستند تا کارایی بالاتر رود.
تفاوت در اتصال و پورتها
- روتر: دارای پورت WAN (برای اتصال به اینترنت) و چندین پورت LAN است.
- اکسس پوینت: معمولاً فقط یک پورت LAN دارد تا به روتر وصل شود و اینترنت را دریافت کند (مگر اینکه قابلیت بریج داشته باشد).
تفاوت در DHCP و NAT
- روتر: سرور DHCP دارد و به هر دستگاه یک آیپی (IP) اختصاص میدهد. همچنین با استفاده از NAT، چندین دستگاه را با یک آیپی عمومی به اینترنت وصل میکند.
- اکسس پوینت: معمولاً آیپی صادر نمیکند (مگر در حالتهای خاص) و فقط ترافیک را عبور میدهد. آیپیها همچنان توسط روتر اصلی صادر میشوند.
جدول مشخصات فنی؛ نگاهی دقیق به سختافزار
برای اینکه فرق اکسس پوینت و روتر را در لایه سختافزاری درک کنید، به جدول زیر توجه کنید:
| ویژگی فنی | روتر (Router) | اکسس پوینت (Access Point) |
| وظیفه اصلی | مسیریابی، مدیریت شبکه، امنیت (Firewall)، اختصاص IP | ایجاد شبکه وایرلس، گسترش پوششدهی سیگنال |
| پورت WAN | دارد (برای اتصال به مودم یا اینترنت) | معمولاً ندارد (ترافیک را از LAN میگیرد) |
| DHCP Server | بله (وظیفه اصلی) | خیر (معمولاً غیرفعال است) |
| Firewall / NAT | دارد (برای محافظت از شبکه داخلی) | ندارد (امنیت توسط روتر تامین میشود) |
| تعداد آنتن | متغیر (بسته به مدل وایرلس) | معمولاً زیاد (برای پوششدهی وسیع) |
| محل قرارگیری | در نقطه ورودی اینترنت (لبه شبکه) | در نقاط کور یا دور از روتر (مرکز ثقل کاربران) |
جدول مقایسه کاربردی؛ کدام را انتخاب کنیم؟
این جدول به شما کمک میکند تا بر اساس نیاز خود، تفاوت روتر و اکسس پوینت را بسنجید و تصمیم بگیرید:
| معیار مقایسه | روتر | اکسس پوینت |
| برای چه کسانی؟ | خانههای معمولی، دفاتر کوچک، شروع راهاندازی شبکه | هتلها، دانشگاهها، خانههای دوبلکس/تریپلکس، شرکتهای بزرگ |
| تعداد کاربران | محدود (معمولاً 10 تا 30 کاربر همزمان در مدل خانگی) | بالا (مدلهای تجاری تا صدها کاربر همزمان را پشتیبانی میکنند) |
| پوششدهی | محدود به شعاع اطراف دستگاه | قابلیت گسترش نامحدود با اضافه کردن APهای بیشتر |
| پیچیدگی نصب | متوسط (نیاز به تنظیمات اینترنت) | آسان (اگر تنظیمات پیشرفته نیاز نباشد) تا پیچیده (در حالت مش) |
| هزینه | مقرونبهصرفه (همه چیز در یک دستگاه) | هزینه بیشتر (نیاز به روتر جداگانه دارد) |
راهنمای خرید تجهیزات اکتیو؛ اکسس پوینت بخریم یا روتر؟
اکنون که با تفاوت اکسس پوینت و روتر آشنا شدید، نوبت به خرید میرسد. بسیاری از سایتها صرفاً محصول را میفروشند، اما در تجهیزات شبکه، “مشاوره” مهمتر از “کالا” است. خرید یک اکسس پوینت وایرلس گرانقیمت برای خانهای که مشکلش با جابجایی روتر حل میشود، هدر دادن پول است.
چرا تکنوسین؟
ما در فروشگاه اینترنتی تکنوسین، یک تفاوت بنیادین با سایر فروشگاهها داریم؛ مشاوره تخصصی پیش از خرید. تیم فنی ما قبل از اینکه شما هزینهای پرداخت کنید، نقشه ساختمان یا محل کار شما را تحلیل کرده و به شما میگویند که آیا به یک روتر قدرتمندتر نیاز دارید یا باید سیستم اکسس پوینت نصب کنید.
- ما در تکنوسین طیف وسیعی از جدیدترین روترهای وایرلس (Wi-Fi 6) و اکسس پوینتهای سقفی و دیواری از برندهای معتبر (میکروتیک، سیسکو، تیپیلینک و…) را موجود داریم.
- تضمین اصالت کالا و گارانتی معتبر، خیال شما را از بابت طول عمر تجهیزات راحت میکند.
یک نکته مهم در خرید:
اگر قصد دارید شبکه خود را گسترش دهید، به جای خرید یک “روتر” دیگر و وصل کردن آن به روتر اول (که باعث ایجاد تداخل در NAT و کندی شبکه میشود)، حتماً یک اکسس پوینت تهیه کنید یا اگر روتر قدیمی دارید، آن را در حالت Access Point Mode تنظیم کنید.
نتیجهگیری
در پایان این مقاله و بررسی کامل تفاوت روتر و اکسس پوینت، بیایید یک بار برای همیشه تکلیف را روشن کنیم تا شما بتوانید همین الان تصمیم خود را نهایی کنید. محتوای روتر اکسس پوینت چیست در بسیاری از منابع پیچیده بیان شده، اما فرمول نهایی انتخاب به شرح زیر است:
- روتر را انتخاب کنید اگر:
- در حال راهاندازی یک شبکه اینترنت جدید در خانه یا دفتر کوچک هستید.
- میخواهید دستگاههای قدیمی خود را ارتقا دهید تا از سرعتهای بالاتر وایرلس (مثل استاندارد AX) و امنیت بهتر بهرهمند شوید.
- فضای شما یک آپارتمان یکطبقه یا دفتر کوچک است و یک دستگاه مرکزی میتواند کل فضا را پوشش دهد.
- اکسس پوینت را انتخاب کنید اگر:
- شما همین الان یک روتر دارید، اما سیگنال وایفای در اتاقخوابها، طبقه بالا یا حیاط ضعیف است.
- تعداد کاربران شما زیاد است (مثل کافیشاپ یا شرکت) و مودم فعلی مدام هنگ میکند.
- نیاز به پوششدهی یکپارچه (Roaming) در فضای وسیع دارید، به طوری که با راه رفتن در محیط، اینترنت قطع نشود.
